Kokil döküm, yüksek basınç altında erimiş metalin kalıp boşluğunda sıkıştırılarak şekle girmesiyle olan metal döküm işlemine kokil döküm denir. Kalıp boşluğu, şeklini içine işlenmiş ve enjeksiyon kalıba benzer olan iki sertleştirilmiş takım çeliğinden alır. Genellikle kokil döküm demir dışı metaller, özellikle çinko, bakır, alüminyum, magnezyum, kurşun, kalay ve kurşun ve kalay bazlı alaşımlarla yapılır.

Türkiye’nin kokil döküm konusunda lider firmalardan olan Şirvanlı Alüminyum Döküm A.Ş. 500 adet faal kokil kalıpları ile müşterilerine hizmet vermektedir. Aylık 5.000 kg kapasiteli kokil bölümünde kendi imalatı olan kokil döküm projeleri ile kapasitesini devamlı arttırmaktadır. Ayrıca sızdırmaz parçalarda uzman olduğu bu konuda ihracat yapmaktadır.

KOKİL DÖKÜM NEDİR ?

Kokil Kalıba Alüminyum Döküm, erimiş metalin çelikten yapılmış bir kalıba dökülerek kalıp ile maça arasındaki boşluğu doldurma işlemidir. Kokil döküm yöntemi genellikle çok sayıda parça üretimi için tercih edilmektedir. İlk yatırım maliyeti kum döküme göre yüksek olmasına rağmen çok sayıda parça üretimi için ekonomiktir. Kokil kalıp malzemesi özel çeliklerden ve dökme demirlerden yapılır. Dökülen ürünün kalitesi kum kalıba döküme göre daha iyidir.

KOKİL KALIP NEDİR ?

Malzemesi çelik yada dökme demir olan ve içine birden çok döküm yapılabilen kalıplara KOKİL KALIP denir.

Yüzey kalitesi, boyut toleransları dar ve üretim adedinin yüksek olduğu parçalar için tercih edilir. Dökülecek metalin gerektirdiği refrakterliğe sahip olması gereken kalıp malzemesi olarak genellikle özel kalite dökme demir veya çelik kullanılır. Düşük sıcaklıkta eriyen metallerin dökümü için bronz da kullanılmaktadır. Kokil kalıplara demir esaslı malzemelerden 3.000-10.000 adet, alüminyum gibi düşük sıcaklıkta ergiyen malzemelerden ise 100.000 adet kadar parça dökülebilmektedir.

Genellikle demir dışı metallerin dökümünde kullanılan kokil döküm yöntemiyle üretilen parçalara örnek olarak; kompresör gövdeleri, hidrolik fren silindirleri, biyel kolları, alüminyum daktilo parçaları ve mutfak eşyaları gösterilebilir.

KOKİL DÖKÜM İŞLEMİ

Bu yöntem seri üretim için uygundur; boyutsal doğruluk ve yüzey kalitesi açısından kum döküme göre daha iyidir. Minimum et kalınlığı 3,0 mm olmalıdır, istisnai olarak küçük parçalarda 2mm olabilir. Kokil döküm, kum döküme göre 20% daha fazla mekanik özellikleri iyileştirir.

Alüminyum alaşım döküm aralığı birkaç gram ile 100 kg arasında değişir. Bazı dökümhanelerin kokil döküm ile 300 kg’lık silindir blokları ürettiğine dair raporlar vardır.

KOKİL KALIPLARIN YARARLARI

  • Kokil dökümle, yüzey kalitesi iyi ve her yönüyle sağlam ürünler elde edilir.
  • Kokil kalıpla döküm için kum dökümden daha az bir alan yeterlidir.
  • Parça birim maliyeti düşüktür.
  • Üretim hızı kum döküme göre oldukça yüksektir.

KOKİL KALIPLARIN SAKINCALARI

  • Kokil kalıbın ilk yatırım maliyeti yüksek olduğundan bu yöntem ancak yüksek adetli parçaların üretimi için ekonomiktir.
  • Bu yöntemle her malzeme dökülemez.
  • Genelde küçük ve orta büyüklükteki parçaların üretimi için uygundur.